Колибактериоз

Колибактериоз (колисептицемия, колиинфекция, эшерихиоз) – товуқ, ўрдак, ғоз, куркалар юқумли касаллиги, шу билан бирга ёввойи қушлар ҳам касалланиши мумкин.

Касаллик қўзғатувчиси Escherichia coli бўлиб, 0,5 – 3 мкм катталикда, грамманфий таёқчадир. Айрим серотиплари эндотоксин ишлаб чиқиш қобилиятига эга. Серологик усул билан касал қўзғатувчини типизация қилиш мумкин. Паррандада кўпинча О1, О2, О78, О113 ва бошқа серологик типлари ажратиб олинган. Бир хўжаликнинг бир нечта ишлаб чиқариш зоналаридан қўзғатувчининг турли хил серотипларини ажратиб олиш мумкин. Касаллик асосан аэрозол йўли билан тарқалади. Колисептицемия кўпинча вирус ва бактерияли касалликлар ассоциацияси билан бирга кечади.

Клиник ҳолат

Клиник кузатилганда касал парранда ҳолсиз, нафас олиши бузилган, синусит, ринит, конъюктивитлар аниқланади. Кўпинча касал парранла ориқлаб кетади. Патлари нурсиз бўлиб қолади.

Патоморфология

Янги очиб чиққан жўжаларни ёриб кўрилганда омфалит, тухум сариғи перитонити, сероз – фибринозли перигепатитлар аниқланади. Катта ёшдаги жўжаларда фибринозли аэросаккулит, перигепатит, перикардит, ринит, синусит, трахеитлар кузатилади.

Диагностика

Озуқалар, паррандахона ҳавоси ва патматериални тўлиқ бактериалогик анализ қилиш натижасига кўра ташхис қўйилади. Ажратиб олинган микрорганизмларни серологик усул билан текширилади ва идентификация қилинади, товуқ муртагида ва жўжаларда биопробалар қўйилади.

Дифференциал ташхис қўйишда стрептококкоз, респиратор микоплазмоз, стафилакоккозларни чиқариб ташлаш керак бўлади.

Даволаш и профилактика

Жами дезинфекция тадбирлари комплексини бажарилишига ва бошқа ветеринарния санитария тадбирларини бажарилишига  қаттиқ риоя қилиш, парранда билан бирга хъона ҳавосини ҳам вақти – вақти билан дезинфекция қилиб туриш керак бўлади.

Озуқани секундар шартли патоген микрофлорадан зарарсизлантирилади. Колибактериозда тавсия этилган аэрозоль химиявий воситалар қўлланилади.

Колисептицимиядан ҳоли бўлмаган бройлер хўжалигида тўшамани бир неча бор қайта ишлатиб бўлмайди, ҳар бир ўстириб бўлган партиядан кейин тўшамани албатта алмаштириш керак.

Хўжаликда бир хил антибиотикларни ҳар доим қўллаш натижасида колибактерияларни уларга нисбатан чидамлиги пайдо бўлади, шунинг учун препаратларни комбинациясини қўллаш керак бўлади, амалда вақти – вақти билан препаратларни алмаштириб туриш яхши натижа беради. Айрим давлатларда колисептицемия билан касалланган паррандани олдини олиш чоралари сифатида стрептомицин, террамицинларни аэрозоль қўллашдан яхши натижаларга эришилмоқда. Парандахоналарни дезинфекция қилиш учун Бианол–концентрат, Виркон, Асептол ва бошқа самарали, замонавий дезинфектантлар қўлланилмоқда.